خود را پس به هلاكت ميافتى . ( فَلا يَصُدَّنَّكَ ) خطاب به حضرت موسى است لكن از باب ( ايّاك اعنى و اسمعى يا جاره ) خطاب بجميع مكلّفين است و فرد اجلى را در نظر گرفته و مقصود جميع افراد ما دون است در حديث دارد كه بعضى خدمت امير المؤمنين شرفياب شدند عرض كردند كه خداوند امر فرمود بملائكه كه سجده كنند بآدم و شيطان از ملائكه نبود چرا در ترك سجده رانده درگاه شد با اينكه امر به او نشده بود ؟ حضرت جواب دادند كه در قرآن خطاب بمؤمنين شده راجع به بسيارى از تكاليف با اينكه تمام جنّ و انس مكلّف بآن‌ها هستند براى اين كه پيغمبر مبعوث بر كافّهء جنّ و انس بوده فرد اجلى را خطاب فرموده كه ما بقى افراد بدانند كه بطريق اولى مكلّف هستند خداوند ملائكه را با آن مقام قرب كه گفتند ( نَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَ نُقَدِّسُ لَكَ ) بقره آيهء 28 كه تكليف را ما دون بدانند مثل شيطان كه بطريق اولى مكلّف به سجده است . ( عَنْها مَنْ لا يُؤْمِنُ بِها ) در بين مفسّرين اختلاف شد در مرجع ضمير عنها و بها بعضى گفتند راجع بصلاة است يعنى كسانى كه ايمان به نماز ندارند مانع نشوند ترا از اقامه نماز بعضى گفتند راجع بساعة است يعنى كسانى كه اعتقاد بقيامت ندارند مانع نشوند ترا از ايمان بقيامت بعضى گفتند ضمير عنها راجع بصلاة است و ضمير بها راجع بساعة است بعضى گفتند راجع بهر دو است و لكن ظاهرا بملاحظه اقربيت راجع به ساعت است و اشاره بفرعون و فرعونيان است كه معتقد بمعاد نيستند . ( فَتَرْدى ) ردى مقابل جيد است انسان جيّد انبياء و اولياء و اتقياء و اهل ايمان بدرجات مختلفه و ردى كفّار و منافقان و مشركين و كليه ارباب ضلالت بدركات مختلفه و امور نسبى است بسا انسان از بعض جهات جيد و از بعض جهات ردى است مثل مؤمن فاسق فاجر عاصى .